Merceryzacja, w tekstyliach, obróbka chemiczna stosowana do włókien bawełnianych lub tkanin w celu trwałego nadania większego powinowactwa barwnikom i różnym wykończeniom chemicznym. Merceryzacja nadaje również tkaninom bawełnianym zwiększoną wytrzymałość na rozciąganie, większe właściwości absorpcyjne i, zazwyczaj, wysoki stopień połysku, w zależności od zastosowanej metody.

Obróbka polega na zanurzeniu przędzy lub włókna w roztworze wodorotlenku sodu (sody kaustycznej) na krótki okres czasu, zazwyczaj mniej niż cztery minuty. Materiał jest następnie traktowany wodą lub kwasem w celu neutralizacji wodorotlenku sodu. Jeśli na tym etapie materiał jest naprężony, nie kurczy się znacząco; jeśli nie stosuje się naprężenia, materiał może skurczyć się nawet o jedną czwartą. Wyższej jakości wyroby bawełniane są zazwyczaj merceryzowane; tkaniny poddane takiej obróbce nabierają jaśniejszych i trwalszych kolorów z mniejszej ilości barwnika. Działanie sody kaustycznej na bawełnę zostało odkryte w 1844 roku przez Johna Mercera, angielskiego drukarza kalki, który otrzymał na nie patent w 1850 roku.